Juryrapport Netcongestie Innovatie Competitie MKB 2026

De jury van de innovatiecompetitie MKB van het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie heeft met veel genoegen en interesse kennisgenomen van de ingediende projecten. De inzendingen tonen een breed scala aan creatieve oplossingen voor de uitdagingen rondom netcongestie, variërend van technische innovaties tot slimme samenwerkingsmodellen. Het is duidelijk dat er binnen Nederland veel talent en ondernemingszin aanwezig is om het energienet, en met name het netbewust gebruik daarvan, toekomstbestendig te maken.

Deze tweede editie van de innovatiecompetitie wordt gekenmerkt door enerzijds een breed pallet aan innovaties over sectoren en oplossingsrichtingen heen, en anderzijds innovaties die conceptueel met elkaar concurreren of in ieder geval in hetzelfde domein opereren, met name als het gaat om het monitoren en het gebruiken van data om energiestromen voor klanten te sturen. Elk van deze innovaties heeft unieke voor- en nadelen en unique sellingpoints , waardoor het een behoorlijke opgave was voor de jury om deze met elkaar te vergelijken.

Bij de beoordeling heeft de jury gelet op de mate van innovatie, de praktische toepasbaarheid c.q. technische haalbaarheid, marktpotentieel, de impact die het maakt op netcapaciteit en ondernemerschap. De inzendingen werden stuk voor stuk grondig geëvalueerd op deze criteria, waarbij het ons opviel hoe goed de deelnemers inspeelden op actuele vraagstukken en kansen zien om bedrijven en de samenleving te helpen met oplossingen.

De jury wil alle deelnemers hartelijk bedanken voor hun inzet, enthousiasme en gedeelde kennis. We hopen dat deze competitie een stimulans is om door te blijven ontwikkelen en samen te werken aan duurzame oplossingen voor netcongestie. Tot slot feliciteren wij de winnaars en moedigen wij iedereen aan om hun innovatieve ideeën verder te brengen – samen maken we het verschil!

Over het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie
Het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie is een kennis- en samenwerkingsplatform dat zich inzet voor het aanpakken van netcongestie in Nederland. Het centrum brengt experts, bedrijven, kennisinstellingen, netbeheerders en overheden samen om innovatieve oplossingen te ontwikkelen, kennis te delen en praktische handvatten te bieden voor een toekomstbestendig MKB en energiesysteem. Door het stimuleren van samenwerking en het bundelen van expertise draagt het centrum bij aan het versnellen van de energietransitie en het vergroten van de capaciteit en flexibiliteit van het elektriciteitsnet.

Over de Innovatiecompetitie Netcongestie MKB
Het besef dat netcongestie één van de grote maatschappelijke problemen is die met spoed moet worden opgepakt wordt inmiddels breed gedeeld. Dit belemmert ook de mogelijkheden voor MKB-ers om hun onderneming te laten groeien. Voor die laatste groep zijn we op zoek naar oplossingen achter de meter die nu al toegepast kunnen worden. In afwachting van de structurele capaciteitsuitbreidingen, die hoogstnoodzakelijk zijn, kunnen we op die manier de huidige capaciteit ook al veel meer en beter benutten dan er nu wordt gerealiseerd.
De Netcongestie Innovatie Competitie MKB richt zich op ondernemers en bedrijven die een concrete bijdrage leveren aan oplossingen voor netcongestie en die hun ervaring en kennis willen delen met anderen.
De tweede editie biedt ruimte aan innovaties die in de praktijk toepasbaar zijn en aantoonbaar effect hebben op het benutten of vergroten van capaciteit op het elektriciteitsnet. Met deze competitie willen we initiatieven zichtbaar maken die laten zien hoe netcongestie op een efficiënte, schaalbare en duurzame manier kan worden aangepakt. Zo werken we samen voor ruimte op het net – met slimme oplossingen voor bedrijven.

Het proces richting een top 10
Tot 9 april hadden geïnteresseerden de mogelijkheid om zich in te schrijven voor de innovatiecompetitie. Uit de meer dan 40 aanmeldingen is een voorselectie gemaakt van tien deelnemers die tijdens een workshopdag op 23 april gecoached zijn om tot een zo scherp mogelijke pitch te komen. Op basis van de presentatie van hun innovaties met de bijbehorende pitch heeft een brede jury bestaande uit leden uit het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en netbeheerders ernaar gestreefd om tot een evenwichtige afweging te komen.

De jury heeft een beoordeling gemaakt op basis van de volgende tien innovaties/deelnemers (op alfabetische volgorde):

Current
Current ontwikkelt slimme energieoplossingen rond batterijopslag en energieflexibiliteit. Het bedrijf helpt organisaties om batterijen optimaal in te zetten via softwaregestuurde aansturing, energiehandel en congestiemanagement. Daarmee verlaagt Current energiekosten, vergroot het de benutting van duurzame energie en ondersteunt het de stabiliteit van het elektriciteitsnet. De kracht van het bedrijf ligt in de combinatie van technologische innovatie, marktkennis en praktische toepassingen voor de energietransitie.

Groupp Energy
Groupp.energy ondersteunt bouwbedrijven bij de dimensionering van de energievoorziening en organiseert vervolgens alle energie-gerelateerde processen in de wijk volledig: van collectieve inkoop en verdeling tot optimalisatie en afrekening. Door wijken zo te ontwerpen dat deze optimaal omgaan met energie wordt de behoefte aan netcapaciteit geminimaliseerd en worden woningen energieflexibel by design. Bewoners profiteren van een duurzame energierekening, het net wordt ontlast en ontwikkelaars kunnen sneller opleveren.

Flasc
FLASC ontwikkelt innovatieve offshore energieopslag zonder gebruik van conventionele batterijen. Het Delftse bedrijf maakt gebruik van gepatenteerde hydro-pneumatische technologie waarbij energie wordt opgeslagen via gecomprimeerde lucht en vloeistofsystemen op zee. Daarmee helpt FLASC offshore windparken om duurzame energie beter beschikbaar, voorspelbaar en economisch rendabel te maken. De kracht van het bedrijf ligt in de combinatie van dieptechnologische innovatie, schaalbaarheid en een fundamenteel andere benadering van langdurige energieopslag voor de energietransitie.

Qurmit
Qurmit ontwikkelt en produceert in Nederland duurzame en brandveilige energieopslagsystemen voor huishoudens en Nederlandse productiebedrijven. Het bedrijf onderscheidt zich met circulaire gel-loodtechnologie die voor meer dan 95% recyclebaar is en een lange levensduur combineert met hoge veiligheid. Vanuit meer dan twintig jaar ervaring in off-grid energiesystemen vertaalt Qurmit bewezen technologie naar praktische lood-gel batterijoplossingen voor de energietransitie. De kracht van het bedrijf ligt in de combinatie van, robuuste technologie en een sterke focus op veiligheid, duurzaamheid en betrouwbaarheid.

Skoon
Skoon is een Nederlands energieplatform dat bedrijven helpt om tijdelijke en mobiele energievoorzieningen duurzamer en efficiënter in te zetten. Via een digitaal marktplaats- en managementplatform koppelt Skoon aanbieders van batterijsystemen en schone mobiele energieoplossingen aan organisaties in onder meer bouw, evenementen, havens en infrastructuur. Daarnaast biedt het realtime monitoring en energiebeheer om dieselgeneratoren te vervangen, emissies te verlagen en beschikbare batterijcapaciteit optimaal te benutten.

Strukton Rail
Strukton Rail is een Nederlandse spoorinfraspecialist die zich richt op het ontwerpen, bouwen, beheren en onderhouden van spoornetwerken en stations. De organisatie combineert meer dan honderd jaar ervaring met innovatieve technologieën om veilige, betrouwbare en duurzame mobiliteit mogelijk te maken. De activiteiten bestrijken onder meer spoorbouw, spooronderhoud, stationsontwikkeling, energievoorziening, treinbeveiliging en digitale assetmonitoring. Daarbij onderscheidt Strukton zich door haar data- en prestatie gedreven innovaties.

Tibo Energy
Tibo Energy ontwikkelt AI-gedreven software voor slim energiebeheer van complexe energiesystemen. Met het eigen Energy Management System (EMS) helpt het bedrijf organisaties om batterijen, zonnepanelen, laadinfra en andere energie-assets realtime te sturen binnen de grenzen van het elektriciteitsnet. Daarmee verlaagt Tibo energiekosten, vermindert het CO₂-uitstoot en biedt het bedrijven ruimte om te groeien ondanks netcongestie. De kracht van Tibo ligt in de combinatie van voorspellende intelligentie, praktische toepasbaarheid voor klanten en schaalbare software voor de energietransitie.

OpenSource Energy
OpenSource Energie is een Nederlandse energieleverancier en congestion service provider die organisaties, verenigingen en ondernemers helpt om onder eigen naam een white-label energielabel op te zetten. Met hun OSE Flex-Hub Platform bundelen zij flexibiliteit van grootverbruikers en kleinverbruikers binnen één groepscontract met de netbeheerder, waardoor ook energieverbruikers met een gecontracteerd vermogen kleiner dan 1 MW deel kunnen profiteren van de handel op diverse flexmarkten.

Withthegrid
Withthegrid ontwikkelt digitale technologie voor de energiesector waarmee netbeheerders, energiebedrijven en asset owners hun infrastructuur en duurzame energie-assets kunnen monitoren, beheren en aansturen. Het Utrechtse bedrijf levert onder meer IoT-platformen en slimme gateways voor het monitoren van elektriciteits-, gas-, water- en warmtenetten, evenals voor de aansturing van batterijen, zonnepanelen, windparken en laadinfra. Met oplossingen zoals het Asset Monitoring Platform en de Teleport Gateway helpt Withthegrid organisaties om storingen te voorkomen, onderhoud te optimaliseren, netcongestie te verminderen en duurzame energie slimmer in het elektriciteitsnet te integreren.

Zympler
Zympler ontwikkelt slimme energiemanagementsoftware waarmee bedrijven hun energieverbruik, opwek en opslag realtime kunnen monitoren, voorspellen en aansturen. Het Utrechtse bedrijf richt zich vooral op het oplossen van netcongestie door batterijen, zonnepanelen, laadpalen en netaansluitingen slim te integreren in één centraal platform. Met voorspellende algoritmes en automatische optimalisatie helpt Zympler organisaties om energiekosten te verlagen, bestaande netcapaciteit beter te benutten en elektrificatie van onder meer logistiek en mobiliteit mogelijk te maken.

Eindoordeel jury (samengevat)
Deze editie vormde voor de jury een extra lastige afweging, omdat alle deelnemers oplossingen bieden die hard nodig zijn voor de energietransitie. De jury is ervan overtuigd dat elk van de kandidaten Nederland daadwerkelijk een stap verder gaat helpen met hun innovatie.

Om tot een eindoordeel te komen, moest de jury dan ook een slag dieper gaan en goed kijken naar de onderlinge verschillen tussen de voorgedragen innovaties. Daarbij keek de jury niet alleen naar of geboden oplossingen technisch werkten, en het schalingspotentieel maar vooral ook naar het vermogen om gebruikers op een laagdrempelige manier te ondersteunen bij het maken van verstandige keuzes. Juist de technieken die complexe vragen terug weten te brengen naar praktische toepasbaarheid en toegankelijkheid zijn essentieel om netcongestie te beteugelen en energietransitie te versnellen.

Tibo Energy is door de jury uitgeroepen tot winnaar. De doorslaggevende factor was hun bewezen brede toepasbaarheid en de manier waarop zij prijssignalen op zeer actuele basis (5 min) omzetten naar handelingsperspectief. Hierdoor worden ondernemers continu gestimuleerd om verstandige keuzes te maken, zonder dat ze zich zorgen hoeven te maken over de complexiteit van het systeem of zelf al te veel belast worden met keuzes. Door flexibiliteit slim in te zetten, stelt Tibo ondernemers dan ook in staat om actief bij te dragen aan het energiesysteem van de toekomst. De ontzorging die Tibo biedt is hierin cruciaal: ondernemers kunnen zich focussen op hun core business, terwijl Tibo zorgt dat ze met hun energie-assets optimaal inspelen op marktontwikkelingen en kansen bij bestaande en toekomstige investeringen.

Currentt verdient de tweede plaats. De jury was van oordeel dat Current net als Tibo een grote groep ondernemers in staat stelt om te kunnen blijven ondernemen, ondanks netcongestie. Hun Navigator in combinatie met aanvullende diensten als een energiescan, leiden tot datagedreven inzicht in keuzes om het maximale uit aansluitingen te halen en als MKB’er slim om te gaan met energie. Dat leidt bewezen tot kostenverlaging. De jury constateert dan ook dat het niveau van concurrentie en innovatie op het gebied van EMS-dienstverlening tussen deze kandidaten, en de overige deelnemers van hoog niveau is en dat hier de komende jaren nog een behoorlijke strijd geleverd gaat worden.

Op de derde plaats is Groupp Energy geëindigd. De jury is ervan overtuigd dat Groupp Energy qua innovatief concept het meest pioniert van alle deelnemers. Honderdduizenden nieuwbouwwoningen energieflexibel ontwerpen, realiseren en aansturen is geen utopie, maar noodzakelijk voor het energiesysteem van de toekomst. Daar kan hun concept een belangrijke rol in spelen. Tegelijkertijd is de jury zich ervan bewust dat deze deelnemer vrij recent gestart is en dat tussen droom en daad nog steeds wetten in de weg staan en praktische bezwaren. Deze derde prijs moet dan ook vooral gezien worden als aanmoediging om deze uitdaging aan te gaan en het idee in de praktijk te brengen en op te schalen.

Een eervolle vermelding wil de jury maken voor de innovatie van Strukton Rail. Gelet op de ambitie om de komende jaren met bestaande tram en spoorrails tientallen procenten extra treinen te laten rijden (en op hogere snelheden), is de jury ervan overtuigd dat hun innovatie een belangrijke bijdrage kan brengen aan de energietransitie en de verduurzaming van het openbaar vervoer. Dat hebben ze al aangetoond in Rotterdam, en zal hopelijk snel op meer plaatsen toepassing vinden.

Flasc heeft een innovatie ingediend die de benutting van upstream zeekabels zal kunnen verbeteren, en zo de kosten voor windenergie op zee zal beperken. Tegelijkertijd is deze oplossing minder gericht op het oplossen van de downstream congestieproblematiek, omdat deze zeekabels nieuw aangelegd worden voor de te verwachten vraag. Zo constateert de jury dat deze oplossing eerder gericht is op het verbeteren van de variabele invoeding van duurzaam opgewekte elektriciteit (windenergie op zee) en niet primair een oplossing biedt voor netcongestie knelpunten op de afnamekant of het MKB.

Qurmit heeft door haar optimalisatie van lood-gel batterijen een innovatie die met name voor specifieke klanten die expliciet naar duurzame batterijen en/of brandveilige batterijen een uitkomst zullen zijn. Toch is de jury nog niet overtuigd dat deze techniek voor alle ondernemers het meest geschikt is, door de grotere omvang en massa van de batterij. Ook constateert de jury dat schaal cruciaal is om kostenreductie te realiseren en daarmee op prijs te kunnen concurreren met alternatieven in de markt.

Skoon biedt een platform dat netbeheerders, asset-eigenaren en marktpartijen via één platform verbonden worden. Dat de oprichters enkele jaren geleden al de noodzaak zagen om deze markt transparanter te maken met data-gedreven oplossingen, getuigt zeker van ondernemerschap. Toch twijfelt de jury over de praktische toepasbaarheid van het platform voor mkb’ers, doordat veel focus ligt op netbeheerders als doelgroep. Vanuit de potentiële afzetmarkt/omvang waarin deze doelgroep assets kan afnemen is die keuze begrijpelijk, maar het draagt er wel aan bij dat andere innovaties in de competitie beter beoordeeld zijn.

OpenSource Energy biedt met haar innovatieve dienstverlening een service die hard nodig is om grootverbruikers en MBK’ers actief te laten participeren in het energiesysteem. Hoewel de jury sympathiek staat tegenover open source software in de energietransitie, zijn er ook twijfels in hoeverre OpenSource Energy als één van de gebruikers van deze opensource code een unieke innovatie aandragen.
De Teleport Gateway van Withthegrid biedt een technische oplossing waarmee een brede groep bedrijven aantoonbaar geholpen kan worden in hun congestievraagstuk. Tegelijkertijd concludeert de jury dat een fysieke controle asset erin resulteert dat de schaalbaarheid beperkter is dan andere EMS-oplossingen in de competitie en mogelijk resulteert in risico’s als een vendor lock-in. Daardoor gaat de voorkeur uit naar andere EMS-oplossingen.

De innovatieve dienstverlening van Zympler heeft veel eigenschappen die de jury kan waarderen. Een voor klanten laagdrempelige oplossing, dat gebruikers direct de financiële consequenties van keuzes laat zien en stuurt op netbewust gedrag. Hoewel enkele andere deelnemende EMS-systemen technisch gezien iets verder doorontwikkeld zijn en daardoor hoger beoordeeld zijn, juicht de jury hun ondernemerschap toe. De markt voor EMS systemen is nog volop in ontwikkeling, waardoor de jury benieuwd is hoe deze uitdager de komende jaren de concurrentiestrijd aan zal gaan.

Nota bene
De jury heeft haar beoordeling onafhankelijk, zorgvuldig en op basis van vooraf vastgestelde criteria uitgevoerd. De totstandkoming van het oordeel heeft plaatsgevonden zonder invloed van zakelijke, persoonlijke of anderszins externe belangen van welke aard dan ook.

De uitslag is definitief. Over de beoordeling en de uitkomst kan niet worden gecorrespondeerd.


Slotwoord
De innovatieve oplossingen van onze deelnemers demonstreren dat congestieproblematiek weliswaar weerbarstig is, maar dat oplossingen dichter bij zijn dan men wellicht denkt. De jury vindt het dan ook van groot belang dat de tien oplossingen die zijn aangedragen niet bij innovaties blijven, alle tien de deelnemende partijen hebben oplossingen die verder kunnen bijdragen als zij een grotere schaal worden toegepast.

Het Expertisecentrum Netcongestie zal dan ook een belangrijke rol spelen om deze oplossingen onder de aandacht van ondernemers te brengen. Netbeheerders en brancheverenigingen doen er verstandig aan om bedrijven te wijzen op de beschikbaarheid en de potentie van deze innovaties. Ook kunnen bedrijven anderen potentiële gebruikers inspireren met hun verhaal om zo de energietransitie te versnellen.

Tot slot ligt een belangrijke rol voor opschaling bij de overheid. Door innovatie aan te jagen, voorlichting te organiseren en (financiële) drempels weg te nemen voor bedrijven om gebruik te maken van deze innovaties. Maar ook door potentiële gebruikers zo te normeren dat zij netbewuster handelen. Daarom werkt het Kenniscentrum Netcongestie graag met overheden samen om flexibiliteit de default optie te maken richting het energiesysteem van de toekomst.